Basic page
Chapters
Servodatmáhttu
Mii fertet oahppat guhtet guimmiineamet. Mii han oainnat buohkat leat ovttas dán máilmmis. Mii fertet oahppat guhtet guimmiineamet ja veahkehit guhtet guimmiideamet. Jos mii eat oahpa guhtet guimmiineamet eat ge veahket guhtet guimmiideamet, de leat dubmejuvvon.
Čurges Goaskin – Grey Eagle – Ken Jackson. Davvi Amerihká álgoálbmogiidda gulleváš.
Servodatmáhttu lea máhttu dan servodaga birra gos mii eallit. Servodatmáhttu lea dieđu olbmuid birra ja mo mii galgat láǧhčit dili nu ahte sáhttit orrut ja ássat singuin ovttas. Mii leat buohkat miellahtut iešgudet servodagain. Danne lea dehálaš ahte mii háhkat dieđuđid daid birra. Dalle mii fertet digášallat ollu earáiguin. Mii dáhbbašit ságaštit ja gullat earáid oaiviliid servodaga áššiid birra. Dalle mii sáhttit árvvoštallat mii lea buoremus, ja hárjehallat iežamet oaiviliid buktit ovdan.
Servodatmáhttu lea eambbo go máhttit ja diehtit. Servodatmáhttu lea maidđái beroštit. Mii galgat beroštit alddámet, go mii leat árvvolaččat, muhto maidđái galgat beroštit ja váldit vuhtii earáid geaiguin mii eallit ovttas, go sii leat maid árvvolaččat. Buohkain lea ovddasvástádus geahččat bearraái ahte sii geaigguin mii ovttas eallit, dovdet oadjebasvuođa ja buorrevuođa.
Dán oasis beasat lohkat ja oahppat dan birra mii servodat lea, mo servodagat šadde ja makkár rollat mis leat servodagas.
Servodatmáhttu lea eambbo go máhttit ja diehtit. Servodatmáhttu lea maidđái
Chapters
1. Mii lea servodat?
Chapters
Dán oasis oahpat
Chapters
Mii lea servodat?
Servodat lea olmmošjoavku geat ásset seamma guovllus, ja sis leat muhtin oktasašvuodat mat čatnet sin oktii. Dat sáhttá leat giella, dábit dahje riikkarádji. Sis leat iešgudet doaimmat mat leat ávkin servodahkii. Sii dovdet gulleváš-vuoda, ja dat fas buktá oadjebasvuđadovddu olbmuidde. Mis leat dalle ustibat geaiguin mii sáhttit háleštit ja gula-hallat go lea dárbu. Mii dovdat ahte mii ilosmuvvat ja sáhttit reaskit ja suoh-tastallat. Sáhttit maid jeddet ja veah-kehit guđet guoimmi go dasa lea dárbu. Servodat lea ávk-kálaš buot miellahtuide. Dat sáhttá veahkehit čoavdit áššiid maid mii eat okto nagot. Muhtimin fárrejit olbmot eŧret servodagas ja čohda, amas olbmot bohtet sadjái. Dat dahká ahte servodat rievdá. Servodatrievdan lea áibbas lunddolaš. Olmmošlaš oktasašvuoda mii bistá guhkká, mii gohčodit namain: Servodat.
Chapters
Mo šadde servodagat?
Álggu rájes leat olbmot čoahkkanan dan dih te go sii fertejedje ovttas bargat go galge bivdit stuorra meahcceelliid dahje mearraelliid. Dánna lágiiin sii birgejedje. Dadistaga sii ásaiduvve seammmá báikái ja ássse ovttas nu guhká ahte šattai servodat. Servodagas sii bargge dan maid sii dovde ahte sii máh tte ja s áhtte. Šattai oktasašvuohta sin gaskkas geat ledje gávnnadan. Oktasašvuohta mearkkaša ahte sii dovde gullevašvuođa muhtin jovkui. Muhtin olbmot guđđe joavkku ja manne eará báikkiide, ja ođđa olbmot bohte ja ásaidu vve jovkui. Joavku earáh uvai ja rievddai, muhto dan oktasašvuohta bisttii. Servodagat šadde go olbmot ásaiduvve ja bargagohtte ovttas čovddit stuorra bargguid maid olmmoš okto ii sáhttán.
Dološ sámi siiddas fertejedje olbmot bargat ovttas vai birgejedje.
servodat18.9.indd 11
14.11.2014 8.42
Chapters
Iešguđetlágan servodagat
Bearaš, ruoktut ja sohka leat min lagamus ja unnimus servodat. Bearašlahtu id miid dovdat buoremusat, ja sii leat min lagamuččat.
Lagášservodat leat dat báiki dahje guovlu gos don ja du bearáš ássá ja doaibmá beaivválaččat. Lagášservodaga mielahhttut leat buohkat geat ássét seamma báikekottis dahje gieilddas go don.
Stuorraservodat lea Norga ja Sápm i. Buohkat geat ássét Norggas ja Sámis, leat stuorraservodaga mielahhttut go sii ássét ovttas seamá guovllus ja riikkas. Máilmmiservodat lea stuorámus servodat. Buot máilmmi álbmogat leat máilmmiservodaga mielahhttut, go mii buohkat ássat seamá eanaspáppas. Sii gulahallet ja bargget ovttas čoavdit áššiid mat gusket olles máilbmái. Dakár áššit sáhttet leat luondddugáhtten ja olmmošvuoi g a tvuodat.
Lagášservodat
Bearaš
Neahttaservodat doibmet interneah-tas. Dat leat šaddan dádde mielde go IT (diehtojuohkin-teknologijja) ja inter-neahttafierpmádagat leat buoriduvvon, ovdánan ja leavvan. Gávdnojit manŋga iešguđetlágan neahttaservodaga. Face-book, Twitter ja bloggen leat muhtin neahttaservodagat. Neahttaservodagat
bokte olbmot miehtá máilmmi sáhttet gulahallat, digášallat ja ságaštit.
Chapters
1. Mii lea servodat? – Čoahkkáigeassu
Mii lea servodat?
Servodat lea go olmmoš-joavku dovdá ahte sis lea oktasašvuohta man nu lág-kai. Dat sáhttá leat ahte sii ássat seamma guovllus dahje riikkas. Dat boktá oktiigullevašvuodadovddu ja oadjebasvuodadovddu.
Mo šadde servodagat?
Servodagat šadde go olmmoť ovttas bivdigohtte stuorra meahcceelliid ja mearra-elliid. Sii fertejedje bargat ovttas vai birgejit. Dadistaga sii ásaiduvve oktii ja ovddi-dedje oktasašvuođadovddu ja sierra dábiid.
Iešguđetlágán servodagat
Bearaš ja sohka, lagašservodat, stuorraservodat, máilm-miservodat, neahttaservodagat leat servodat gos mii eallit ja doaibmat. Bearaš ja ruohtu leat min lagamuččat. Lagašservodat doaibmá doppe gos don ásat. Stuorraservo-dat lea olles riika dahje viiddis guovlu. Máilmmiservodaga lahtut leat buot máilmmi álbmogat. Neahttaservodagat doib-met interneahtas.
Chapters
1. Mii lea servodat? – Bargobihtát
Ohcci
Loga čoahkkáigeasu s. 14 ja vásitit
1. Mii lea servodat?
2. Mo šadde servodagat?
3. Namut golbma iešguđetlágán servodaga!
Dahkki
1. Jurddáš jos don sáhtášit hábmet ja dahkat du niehko-servodaga. Smiehta, plánne, čále ja muital mo du niehko-servodagas livčči eallit.
2. Lohkket guovllu ávissaid ja riikkaáviissaid ovtta beaivve. Sirrejehket áššiid mat mean-nudit lagašservodaga ja áššiid mat gusket stuorraservodahkii.
3. Jearahala muhtun vuoras olbmo dan birra mo skuvla lei dan áigge go son lei mánná. Deavdde bálddastahttindiagrammii seammaláganvuodaid ja erohusaid otná ja dálá skuvladilis.
Dutki
1. Dološ sámiin lei siida-servodat. Oza dieđuid eará girjjiin ja gálduin, ja gávnnat mo siida-servodat goibme. Čále oanehis čállosa dan birra.
2. Joavkobargu. Válljejehket girjjiid ja teavst-taid mat muitalit álbmogiid birra mat ellet, dahje bohtet eará guovlluin máilmmis. Sá-gastehket dan birra mo sii ellet, jurdastit ja vásihit dábáhusaid.
Oahpaheaddji
Chapters